NexTutor
Baza wiedzy/Kalkulatory/Funkcja homograficzna

Funkcja homograficzna

asymptoty · środek symetrii · dziedzina · wartość w punkcie

Funkcja homograficzna — ilustracja
y =
x +
x +
Asymptota pionowa
x = 1
Asymptota pozioma
y = 1
Środek symetrii: (1, 1) · Dziedzina: x ≠ 1 · Zbiór wart.: y ≠ 1
y = 2,5

Wykres funkcji homograficznej to hiperbola przesunięta o wektor [−d/c, a/c]. Warunek homograficzności: c ≠ 0 oraz ad − bc ≠ 0 (tu ad − bc = -3).

Funkcja homograficzna ma postać:

y=ax+bcx+d,c0, adbc0y=\frac{ax+b}{cx+d},\quad c\neq 0,\ ad-bc\neq 0

Jej wykresem jest hiperbola powstała z przesunięcia y=kxy=\tfrac{k}{x} o wektor [dc, ac]\left[-\tfrac{d}{c},\ \tfrac{a}{c}\right]. Ma dwie asymptoty:

  • pionowa: x=dcx=-\dfrac{d}{c} (miejsce zerowe mianownika),
  • pozioma: y=acy=\dfrac{a}{c}.

Ich przecięcie to środek symetrii hiperboli. Dziedzina to xdcx\neq-\tfrac{d}{c}, a zbiór wartości yacy\neq\tfrac{a}{c}. Warunek adbc0ad-bc\neq 0 gwarantuje, że funkcja nie redukuje się do stałej.

Przykłady

y = (x+2)/(x−1)
asymptoty: x=1, y=1; środek (1,1)
Wartość w x=3
y = (3+2)/(3−1) = 2,5

Najczęstsze pytania

Jak znaleźć asymptoty funkcji homograficznej?+

Asymptota pionowa to x = −d/c (tam mianownik = 0), a pozioma to y = a/c. Ich przecięcie jest środkiem symetrii hiperboli, czyli wektorem przesunięcia względem y=k/x.

Kiedy funkcja jest homograficzna?+

Gdy c ≠ 0 (inaczej jest liniowa) oraz ad − bc ≠ 0 (inaczej upraszcza się do stałej). Wtedy wykresem jest hiperbola z dwiema asymptotami.