Prawo Wiena (temperatura gwiazdy)

λ_max·T = const · barwa a temperatura gwiazdy

Co znasz?Temperatura T [K]

Długość fali maksimum

501,56 nm

barwa: zielono-żółta

Temperatura

5778 K

Prawo Wiena: λ_max·T = 2,898·10⁻³ m·K. Im gorętsza gwiazda, tym krótsza fala maksimum — dlatego gorące gwiazdy są niebieskie, a chłodne czerwone. To pozwala mierzyć temperaturę gwiazd z ich barwy.

Prawo przesunięć Wiena wiąże temperaturę ciała z długością fali, na której wypromieniowuje ono najwięcej energii:

$\lambda_{max}\cdot T=b\qquad b=2{,}898\cdot10^{-3}\ \text{m·K}$

Im gorętsza gwiazda, tym krótsza fala maksimum — dlatego gorące gwiazdy świecą na niebiesko, a chłodne na czerwono. Nasze Słońce (≈ 5778 K) ma maksimum przy ok. 500 nm (żółto-zielone).

Kalkulator liczy długość fali z temperatury (i barwę) albo odwrotnie — temperaturę z zaobserwowanej barwy. To podstawowe narzędzie astrofizyki: barwa gwiazdy zdradza jej temperaturę.

Przykłady

Słońce, T = 5778 K

→ λ_max ≈ 502 nm (żółto-zielona)

Gwiazda o λ_max = 290 nm

→ T ≈ 10 000 K (gorąca, niebieska)

Najczęstsze pytania

Dlaczego gorące gwiazdy są niebieskie, a chłodne czerwone?+

Bo z prawa Wiena wyższa temperatura przesuwa maksimum promieniowania ku krótszym falom (niebieskim). Chłodniejsze ciała mają maksimum przy dłuższych falach — czerwonych lub podczerwonych.

Jak z barwy poznać temperaturę gwiazdy?+

Mierzy się długość fali, na której gwiazda świeci najsilniej, i dzieli stałą Wiena przez tę długość: T = b/λ_max. Kalkulator robi to automatycznie.

← Wszystkie kalkulatory