Bilans reakcji jądrowej

zachowanie A i Z · niewiadoma „?" · rozpoznanie pierwiastka i cząstki

Wpisz liczbę masową A (górna) i atomową Z (dolna) dla każdego jądra/cząstki. Kliknij ?, aby oznaczyć niewiadomy składnik.

Substraty

→

Produkty

? (niewiadoma)

Brakujący składnik (produkt)

¹Z=1

To: proton ¹₁H

W reakcji jądrowej zachowana jest suma liczb masowych A oraz suma liczb atomowych (ładunkowych) Z po obu stronach. To pozwala wyznaczyć nieznane jądro lub cząstkę (α: A=4,Z=2; β⁻: A=0,Z=−1; neutron: A=1,Z=0; proton: A=1,Z=1).

W każdej reakcji jądrowej zachowane są dwie wielkości: suma liczb masowych $A$ (górny wskaźnik) oraz suma liczb atomowych $Z$ (dolny) po obu stronach równania:

$\sum A_{\text{substraty}}=\sum A_{\text{produkty}},\qquad \sum Z_{\text{substraty}}=\sum Z_{\text{produkty}}$

Dzięki temu, oznaczając jeden składnik jako niewiadomą „?", można wyliczyć jego $A$ i $Z$ , a następnie rozpoznać pierwiastek (po $Z$ z układu okresowego) lub cząstkę:

cząstka α: $A=4,\ Z=2$ (jądro ⁴₂He),
cząstka β⁻: $A=0,\ Z=-1$ (elektron), β⁺: $A=0,\ Z=+1$ ,
neutron: $A=1,\ Z=0$ , proton: $A=1,\ Z=1$ , γ: $A=0,\ Z=0$ .

Kalkulator sprawdza też, czy wpisana reakcja jest poprawnie zbilansowana.

Przykłady

¹⁴₇N + ⁴₂He → ¹⁷₈O + ?

→ brakuje ¹₁H (proton) — pierwsza sztuczna reakcja jądrowa

²³⁸₉₂U → ⁴₂He + ?

→ ²³⁴₉₀Th (rozpad α)

Powiązane materiały

Symulacja: bilans reakcji jądrowych →

Najczęstsze pytania

Co jest zachowane w reakcji jądrowej?+

Suma liczb masowych A oraz suma liczb atomowych (ładunkowych) Z po obu stronach równania. Z tych dwóch warunków wyznacza się brakujące jądro lub cząstkę.

Jak rozpoznać cząstkę po liczbach A i Z?+

Cząstka α ma A=4, Z=2; β⁻ ma A=0, Z=−1; neutron A=1, Z=0; proton A=1, Z=1. Dla jądra pierwiastka liczbę Z odczytujemy z układu okresowego (numer pierwiastka).

← Wszystkie kalkulatory