NexTutor
Baza wiedzy/Kalkulatory/Wielkość gwiazdowa (jasność)

Wielkość gwiazdowa (jasność)

Wzór Pogsona · magnitudo a jasność

Wielkość gwiazdowa (jasność) — ilustracja
I₁/I₂ = 10^((m₂−m₁)/2,5)
23,768×
Gwiazda 1 jest 23,768× jaśniejsza

Skala magnitudo jest odwrotna i logarytmiczna: mniejsza (lub ujemna) wielkość = jaśniejszy obiekt. Różnica 5 magnitudo = 100× jaśniejszy. Wzór Pogsona: m₁−m₂ = −2,5·log(I₁/I₂).

Wielkość gwiazdowa (magnitudo, mm) to logarytmiczna miara jasności obiektów na niebie. Skala jest odwrotna: im mniejsza (lub bardziej ujemna) liczba, tym jaśniejszy obiekt.

Związek jasności z wielkością opisuje wzór Pogsona:

m1m2=2,5log10I1I2m_1-m_2=-2{,}5\log_{10}\frac{I_1}{I_2}

skąd stosunek jasności I1I2=10(m2m1)/2,5\dfrac{I_1}{I_2}=10^{(m_2-m_1)/2{,}5}. Różnica 5 magnitudo odpowiada dokładnie 100-krotnej różnicy jasności, a 1 magnitudo — około 2,5-krotnej.

Kalkulator podaje, ile razy jedna gwiazda jest jaśniejsza od drugiej. Presety zawierają jasności znanych obiektów (Słońce, Księżyc, Syriusz).

Przykłady

Syriusz (−1,46ᵐ) vs Polaris (1,98ᵐ)
Syriusz ≈ 23× jaśniejszy
Różnica 5 magnitudo
dokładnie 100× różnica jasności

Najczęstsze pytania

Dlaczego jaśniejsze gwiazdy mają mniejszą wielkość?+

To historyczna skala — starożytni astronomowie najjaśniejsze gwiazdy nazwali „pierwszą wielkością", a słabsze kolejnymi. Stąd skala odwrotna: mniejsza liczba = jaśniej, a najjaśniejsze obiekty mają wartości ujemne.

Ile razy jaśniejsza jest gwiazda o 1 magnitudo mniej?+

Około 2,512 razy (pierwiastek piątego stopnia ze 100). Pięć takich kroków daje dokładnie 100-krotną różnicę jasności.