Reading & Speaking: techniki czytania i opis człowieka
Dwa kluczowe zadania maturalne w jednej lekcji: czytanie ze zrozumieniem (skimming, scanning, czytanie dokładne) i mówienie o sobie oraz opisywanie zdjęć.
Po tej lekcji będziesz umieć
- odróżnić skimming od scanning,
- znaleźć w tekście informacje o wyglądzie, charakterze i zainteresowaniach,
- użyć evidence z tekstu w odpowiedzi,
- opisać osobę prostymi, naturalnymi zdaniami,
- odpowiedzieć na krótkie pytanie speaking w stylu maturalnym.
Po co reading i speaking na maturze?
Na maturze nie musisz rozumieć każdego słowa. Najpierw ustal ogólny sens tekstu, potem znajdź konkretną informację, a dopiero na końcu zbuduj z niej odpowiedź.
Skimming = o czym jest tekst? · Scanning = gdzie jest konkretna informacja? · Speaking = jak użyję tej informacji w odpowiedzi?
Skimming i scanning
"Read fast for the main idea."
Użyj, gdy pytają „o czym jest tekst?".
"Look only for the detail."
Użyj, gdy pytanie prosi o konkretną informację.
Nie tłumacz całego tekstu. Najpierw ustal, czego szuka pytanie, a autorzy CKE zwykle parafrazują — szukaj synonimu, nie tego samego słowa.
Reading strategy map
Skim → Scan → Mark evidence → Answer
Czytanie to proces, nie „od A do Z"
Reading to narzędzie: znajdź w tekście fragment, który odpowiada na pytanie — i użyj go w wypowiedzi.
Słownictwo
Vocabulary for describing people
"She has curly hair and blue eyes."
"He seems friendly and confident."
"She is keen on photography."
"I think he is reliable because he helps his friends."
Describe a person builder
Zbuduj opis osoby z czterech elementów
Schemat odpowiedzi: He/She looks… → He/She is… → He/She is interested in… → I think… because…
Before listening
"Opisz kogoś bliskiego w jednym zdaniu."
aktywacja przed słuchaniem.
"Na co zwróciłbyś uwagę opisując kogoś?"
refleksja.
Wzorzec
Listen in context — A description of my cousin Alex
📄 Pokaż transkrypt
Słownictwo
While listening
A — Listen for gist
Przeczytaj pytania, a potem posłuchaj nagrania i wybierz właściwą odpowiedź.
-
Who is the speaker describing? a) a best friend · b) a cousin · c) a brother
-
What is the main purpose of the text? a) to complain about someone · b) to describe someone · c) to compare two people
✓ Check answers
B — Listen for details
Uzupełnij tabelę informacjami z nagrania:
| Category | Details from the text |
|---|---|
| Appearance | … |
| Personality | … |
| Interests | … |
| Opinion | … |
✓ Show model answer
C — True or false?
Wysłuchaj nagrania i zaznacz T (True) lub F (False):
- 11. Alex is quite tall and has long brown hair.
- 22. He usually wears smart / formal clothes.
- 33. Alex is friendly but very shy.
- 44. He helps his friends and they trust him.
- 55. He is keen on basketball and plays it regularly.
- 66. The speaker thinks Alex makes every day more interesting.
✓ Check answers
Słownictwo
After listening
D — Vocabulary focus
Znajdź w transkrypcie angielskie odpowiedniki i zapamiętaj przykłady użycia:
""Alex is quite tall and slim.""
slim = szczupły / szczupła.
""Alex is cheerful and confident.""
cheerful = wesoły, radosny.
""He is cheerful and confident.""
confident = pewny siebie.
""He is also very talkative.""
talkative = rozmowny.
""He is helpful and reliable.""
helpful = pomocny.
""He is helpful and reliable.""
reliable = niezawodny, godny zaufania.
""Sometimes he can be a little impatient.""
impatient = niecierpliwy.
""He is really into music.""
be into + rzeczownik lub -ing.
""He is keen on sport.""
be keen on + rzeczownik lub -ing.
""I get on really well with him.""
get on well with + osoba.
E — Useful language
Które zwroty z nagrania pasują do każdej kategorii? Wpisz po jednym przykładzie:
| Describe… | Phrase from the text |
|---|---|
| Appearance | … |
| Personality | … |
| Interests | … |
| Opinion | … |
✓ Show model answer
Use it now — speaking
Opisz osobę, którą znasz. Powiedz lub napisz 5–6 zdań. Użyj: 1 opis wyglądu · 2 przymiotniki osobowości · 1 zwrot o zainteresowaniach · 1 opinia. Możesz zacząć: "I'd like to describe…" / "He / She is…" / "In my opinion…"
✓ Show model answer
Reading → speaking transfer
Text detail → phrase → sentence → speaking answer
Zamień szczegół z tekstu w gotową wypowiedź
Znalazłem szczegół → umiem opisać osobę → umiem odpowiedzieć na pytanie speaking.
Uwaga
Speaking answer pattern
Nie odpowiadaj jednym słowem. Trzymaj się wzorca:
Question: What is your best friend like? Answer: My best friend is friendly and reliable. She always helps me when I have a problem. I like spending time with her because she makes me laugh.
Uwaga
Use it now: zbuduj odpowiedź
- 1What does he/she look like?
- 2What is he/she like?
- 3What is he/she interested in?
Uwaga
Mini-matura
Zadanie 1 — reading
Read the short profile and answer. Kasia is 17. She has long dark hair and always looks calm. She helps younger students with maths after school and she wants to be a teacher.
- What is the text mainly about? · 2. What does Kasia do after school? · 3. Why does she probably enjoy teaching?
Zadanie 2 — speaking
Describe a person you admire. Use: one appearance phrase, one personality adjective, one interest phrase and one reason.
✓ Pokaż modelowe odpowiedzi
Słownictwo
Kluczowe pojęcia
| Termin | Definicja |
|---|---|
| skimming | Szybkie czytanie po główną myśl (ogólny sens). |
| scanning | Szukanie konkretnej informacji w tekście. |
| paraphrasing | Parafraza: ta sama treść innymi słowami. |
| evidence | Dowód z tekstu uzasadniający odpowiedź. |
| inference | Wnioskowanie na podstawie tekstu. |
| main idea | Główna myśl tekstu. |
| detail | Szczegół, konkretna informacja. |
| appearance | Wygląd zewnętrzny. |
| personality | Osobowość. |
| interests | Zainteresowania. |
| opinion | Opinia. |
| reason | Powód uzasadniający opinię. |
| speaking answer | Wypowiedź ustna w stylu maturalnym. |
| answer frame | Schemat odpowiedzi (point → explanation → example → link). |
| point | Teza / główny punkt wypowiedzi. |
| explanation | Wyjaśnienie punktu. |
| example | Przykład ilustrujący punkt. |
| link | Zdanie łączące / podsumowujące. |
| friendly | Przyjazny. |
| reliable | Niezawodny, godny zaufania. |
| confident | Pewny siebie. |
| helpful | Pomocny. |
| talkative | Rozmowny, gadatliwy. |
| impatient | Niecierpliwy. |
| be into | Interesować się czymś (nieformalnie). |
| be keen on | Być zapalonym do czegoś. |
| get on well with | Dobrze się z kimś dogadywać. |
Checklist przed sprawdzianem
- Odróżniam skimming od scanning.
- Znajduję evidence (konkretny fragment) w tekście.
- Opisuję wygląd, charakter i zainteresowania osoby.
- Używam „because" do uzasadnienia.
- Odpowiadam pełnym zdaniem, nie jednym słowem.
Sprawdź gotowość
Utrwal materiał i sprawdź się — wybierz następny krok
Nauka języków
modułĆwicz słownictwo, zwroty i komunikację w module Nauka języków.
Otwórz naukę językówSprawdzian
15–30 minSprawdź materiał z lekcji lub działu: vocabulary, grammar i krótkie odpowiedzi.
Zrób sprawdzianMatura próbna
pełny arkuszPrzejdź do pełnej matury próbnej z angielskiego w formacie arkusza CKE.
Otwórz maturę próbnąCzęste błędy
Częste błędy
"po przyimku in, naturalnie z can see."
"liczba mnoga od person to people."
"po look dajemy przymiotnik."
"wiek wyrażamy z be."
"hair jest niepoliczalne."
"potrzebny przedimek a."
✓ Pokaż więcej błędów
Źródła, format CKE i materiały ZPE
Język angielski — poziom A2/B1. Zakres: rozumienie tekstów, wyszukiwanie informacji, reagowanie ustne i pisemne.
Typowe użycie: pytania do tekstu, prawda/fałsz, dobieranie nagłówków, wypowiedź ustna do zdjęcia na poziomie A2/B1.
MATERIAŁY ZPE — INTERAKTYWNE5 materiały
Źródła: MEN — podstawa programowa języka obcego nowożytnego; CKE — informator maturalny i arkusze egzaminacyjne; ZPE — materiały interaktywne dopasowane do tematu lekcji.
W tej lekcji
READING
Na końcu lekcji czeka na Ciebie: