Jak to działa Funkcje Podręcznik Lektury Baza wiedzy Cennik Pomoc

Podręcznik›Język angielski›Dział ENG.1.3›Vocabulary: zdrowie, choroby i medycyna naturalna

Vocabulary: zdrowie, choroby i medycyna naturalna

VocabularyHealth & symptomsGive advice

Zdrowie i choroby to jeden z najpewniejszych tematów maturalnych. Opisujesz objawy, wizyty u lekarza i zdrowy styl życia. Bonus: synonimia jako technika wzbogacania języka.

⏱ ~95 min

Vocabulary: zdrowie, choroby i medycyna naturalna

Po tej lekcji będziesz umieć

VocabularyHealth & symptomsGive advice

Zaznacz, gdy opanujesz

nazwać podstawowe części ciała i objawy,
powiedzieć, co Ci dolega,
odróżnić illness, injury, symptom i treatment,
używać zwrotów: I've got…, I feel…, You should…, You shouldn't…,
zbudować krótki dialog u lekarza lub w aptece.

Po co temat zdrowia na maturze?

Zdrowie wraca w dialogach, reakcjach językowych, e-mailach i krótkich wypowiedziach. CKE zwykle nie sprawdza samej listy chorób, tylko to, czy umiesz użyć słownictwa w sytuacji: objaw → problem → rada.

Słabo: I have sick. → Dobrze: I feel sick and I've got a headache. I think I should stay at home and rest.

Słownictwo

Health vocabulary map

Health map

Jeden temat, cztery grupy — z nich zbudujesz wypowiedź

HEALTH

Body parts

headthroatstomachbacklegarm

Symptoms

headachecoughsore throatfeverrunny nose

Illnesses & injuries

coldfluallergybroken armcutburn

Treatment & advice

take medicinerestdrink watersee a doctor

Prowadź wypowiedź: objaw → możliwy problem → prosta, bezpieczna rada.

Słówka: ciało, objawy, choroby

Body parts

headthroatstomachbacklegarmeartooth

"My throat hurts."

Symptoms

a headachea cougha sore throata fevera runny nose

"I've got a headache."

Health problems

a coldthe fluan allergya broken arma cuta burn

"I think I've got a cold."

Useful chunks — jak mówić o zdrowiu

I've got a sore throat. · I feel dizzy and tired. · My … hurts. · I have a pain in my back.
You should drink more water. · You shouldn't go to school today.
You need to see a doctor. · You'd better rest for a day.

should / shouldn't / need to

You should + restYou shouldn't + eat too much sugarYou need to + see a doctorYou'd better + stay in bed

You should to rest.

You should rest.

po should czasownik bez „to".

I feel myself bad.

I feel bad.

nie używamy „myself" w tym zwrocie.

I am not understanding.

I don't understand.

understand to stative verb.

Uwaga

Before listening

What do you usually do when you have a cold?
Which symptoms can you name in English?

Before listening — model answers

✓ Show model answers

1. I rest, drink tea and stay at home. / I take medicine and drink water.

2. Possible answers: headache, sore throat, cough, runny nose, fever, stomach ache, backache, toothache.

Przykład

Listen in context — I don't feel well

I don't feel well

A2+/B1 · ~85s · Oliver & Nurse

Listen to Oliver talking to the school nurse about how he feels — symptoms, possible illness and advice.

Listen for:symptomsillnessbody partstreatmentnatural remedies

📄 Pokaż transkrypt

Nurse: Hi, Oliver. You don't look very well. What's the matter?

Oliver: I don't feel well today. I've got a headache and a sore throat. I also feel tired.

Nurse: Have you got a temperature?

Oliver: I think so. I felt hot this morning, and now I feel a bit cold.

Nurse: Let me check. Yes, you've got a slight fever. Do you have a cough or a runny nose?

Oliver: Yes, I've got a cough, but it isn't very bad. My nose is blocked too.

Nurse: It sounds like a cold, maybe the beginning of the flu. You should rest and drink a lot of water. Warm tea with honey and lemon may help your throat.

Oliver: Can I go back to class?

Nurse: I don't think that's a good idea. You should call your parents and go home. If the fever gets higher or you feel worse, you should see a doctor.

Oliver: Okay. Should I take any medicine?

Nurse: You can take some medicine for the fever, but only if your parents agree. For now, stay warm, drink water and rest. Don't do any sport today.

Oliver: Thanks. I hope I feel better soon.

Nurse: I'm sure you will. Take care, Oliver.

Słownictwo

While listening

Task A — Listen for gist

Przeczytaj pytania, a potem posłuchaj i wybierz właściwą odpowiedź.

Where is Oliver? a) at the dentist's · b) at the school nurse's office · c) at a sports club
What is probably wrong with Oliver? a) He has a cold or the beginning of the flu. · b) He has a broken arm. · c) He has a stomach ache.

Klucz — Task A

✓ Check answers

1. b) at the school nurse's office

2. a) He has a cold or the beginning of the flu.

Task B — Listen for symptoms

Które objawy Oliver wymienia? Zaznacz właściwe:

headache
sore throat
fever
cough
blocked nose
stomach ache
toothache
broken leg
backache

Klucz — Task B

✓ Check answers

✓ Wymienione: headache, sore throat, fever, cough, blocked nose

✗ Nie wymienione: stomach ache, toothache, broken leg, backache

Task C — Complete the table

Uzupełnij tabelę informacjami z nagrania:

Category	Information from the audio
Body parts	…
Symptoms	…
Possible illness	…
Advice	…
Natural remedy	…

Klucz — Task C

✓ Show model answer

Body parts: head, throat, nose

Symptoms: headache, sore throat, fever, cough, blocked nose, tiredness

Possible illness: a cold / the beginning of the flu

Advice: rest, drink water, go home, see a doctor if it gets worse

Natural remedy: warm tea with honey and lemon

Słownictwo

After listening

Task D — True or false?

11. Oliver feels tired.
22. He has a very bad cough.
33. The nurse thinks he should go back to class.
44. The nurse says warm tea with honey and lemon may help his throat.
55. Oliver should do sport today.
66. Oliver should see a doctor if he feels worse.

✓ Check answers

1. True

2. False — it isn't very bad.

3. False — she says it's not a good idea.

4. True

5. False — the nurse says don't do any sport today.

6. True

Task E — Vocabulary focus

Znajdź angielskie odpowiedniki z nagrania:

źle się czuję
ból głowy
ból gardła
gorączka
kaszel
zatkany nos
przeziębienie
odpoczywać
pić dużo wody
herbata z miodem i cytryną

Klucz — Task E

✓ Check answers

1. I don't feel well

2. headache

3. sore throat

4. fever / temperature

5. cough

6. blocked nose

7. cold

8. rest

9. drink a lot of water

10. tea with honey and lemon

Task F — Advice language

Dopasuj radę do sytuacji:

Situation	Advice
sore throat	…
fever	…
feeling tired	…
symptoms get worse	…
blocked nose / cold	…

Klucz — Task F

✓ Show model answer

Sore throat: "Drink warm tea with honey and lemon."

Fever: "Take medicine for the fever if your parents agree."

Feeling tired: "Rest and go home."

Symptoms get worse: "See a doctor."

Blocked nose / cold: "Drink water, stay warm and rest."

Use it now — speaking

Opisz problem zdrowotny i daj radę. Powiedz lub napisz 5–6 zdań. Użyj: 2 objawów · 1 nazwy choroby · 2 rad · 1 natural remedy. Możesz zacząć: "I don't feel well because…" / "I've got…" / "You should…" / "A natural remedy is…"

Use it now — przykładowa odpowiedź

✓ Show model answer

I don't feel well because I've got a headache and a sore throat. I also have a cough and a blocked nose. It sounds like a cold. I should rest, drink a lot of water and stay warm. A natural remedy is warm tea with honey and lemon. If I feel worse, I should see a doctor.

Symptom → advice builder

Infografika

Ze słówka do bezpiecznej porady

Od objawu do odpowiedzi maturalnej w 5 krokach

Symptom

sore throat

Problem

possible cold

Advice

drink warm tea and rest

Reason

your throat needs time

Exam answer

You should drink warm tea and stay at home today.

Pamiętaj: Drugi przykład: broken arm → injury → see a doctor → because it may need treatment → You need to see a doctor as soon as possible.

Uwaga

Doctor / pharmacy dialogue

Patient: I don't feel well. Doctor: What's wrong? Patient: I've got a headache and a sore throat. Doctor: You should rest and drink a lot of water. If it gets worse, come back and see me again.

What's wrong?How long have you had it?Have you got a fever?Take this medicine twice a dayGet well soon!

Natural remedies — bezpiecznie

Domowe sposoby mogą pomóc przy łagodnych dolegliwościach, ale nie zastępują lekarza, diagnozy ani leczenia. W zadaniu z angielskiego używaj ich jako przykładów językowych, nie jako pewnej porady medycznej.

Honey can help with a sore throat. · Ginger tea may help when you feel cold. · You should see a doctor if the symptoms are serious.

Uwaga

Use it now: give safe advice

Use it now: daj bezpieczną radę (3 zdania)

1What is wrong?
2What should the person do?
3When should they see a doctor?

"My friend has a fever and a sore throat.""He should stay in bed and drink water.""If he feels worse, he should see a doctor."

From words to exam answer

Od słówka do odpowiedzi

Word → chunk → sentence → exam answer

Zamień słówko w pełną wypowiedź

1Word

2Chunk

3Sentence

4Exam answer

headache

have a headache

I've got a headache.

I've got a headache, so I think I should rest and drink some water.

1headache

2have a headache

3I've got a headache.

4I've got a headache, so I think I should rest and drink some water.

doctor

see a doctor

You should see a doctor.

If your fever doesn't go away, you should see a doctor.

1doctor

2see a doctor

3You should see a doctor.

4If your fever doesn't go away, you should see a doctor.

Nie kończ na słówku — pokaż je w pełnym, bezpiecznym zdaniu z radą.

Uwaga

Mini-matura

Zadanie 1 — reakcja językowa (mówienie)

Your friend says: "I feel terrible. I've got a sore throat and a fever." Respond in English and give two pieces of advice.

Zadanie 2 — krótka wypowiedź (pisanie)

Write four sentences about a health problem you had recently. Use: one symptom, one treatment phrase, should / shouldn't and one reason.

Mini-matura — modelowe odpowiedzi

✓ Pokaż modelowe odpowiedzi

Zadanie 1: You should stay at home and drink a lot of water. You'd better see a doctor if the fever gets worse.

Zadanie 2: Last week I had a cold. I had a sore throat and a runny nose. I stayed at home because I felt tired. I think people shouldn't go to school when they have a fever.

Słownictwo

Kluczowe pojęcia

Termin	Definicja
body part	Część ciała.
symptom	Objaw choroby.
illness	Choroba (ogólnie).
injury	Uraz, kontuzja.
treatment	Leczenie.
headache	Ból głowy.
sore throat	Ból gardła.
fever	Gorączka.
cough	Kaszel.
runny nose	Katar.
stomach ache	Ból brzucha.
toothache	Ból zęba.
backache	Ból pleców.
broken arm	Złamana ręka.
take medicine	Brać lekarstwo.
rest	Odpoczywać.
drink water	Pić wodę.
see a doctor	Iść do lekarza.
pharmacy	Apteka.
natural remedy	Naturalny środek/domowy sposób.
herbal remedy	Ziołowy środek leczniczy.
recover / recuperate	Wracać do zdrowia.
prescribe	Przepisać (lek).
under the weather	„Czuć się kiepsko" (idiom).
run down	Wyczerpany, osłabiony.

Checklist przed sprawdzianem

Sprawdź się przed sprawdzianem

Znam body parts, symptoms i illnesses.
Umiem powiedzieć I've got… / I feel… / My … hurts.
Używam should / shouldn't bez „to".
Potrafię dać prostą, bezpieczną radę.
Odróżniam symptom, illness, injury i treatment.

Sprawdź gotowość

Utrwal materiał i sprawdź się — wybierz następny krok

Nauka języków

moduł

Ćwicz słownictwo, zwroty i komunikację w module Nauka języków.

Otwórz naukę języków

Sprawdzian

15–30 min

Sprawdź materiał z lekcji lub działu: vocabulary, grammar i krótkie odpowiedzi.

Zrób sprawdzian

Matura próbna

pełny arkusz

Przejdź do pełnej matury próbnej z angielskiego w formacie arkusza CKE.

Otwórz maturę próbną

Częste błędy

Wrong: "I have head pain"

I've got a headache

"headache to naturalne słowo na ból głowy."

Wrong: "I have throat pain"

I've got a sore throat

"sore throat = ból gardła."

Wrong: "I am sick on flu"

I've got the flu

"mówimy have got the flu."

Wrong: "You should to rest"

You should rest

"po should czasownik bez to."

Wrong: "I feel myself bad"

I feel bad

"nie używamy myself w tym wyrażeniu."

Wrong: "I go to doctor"

I see a doctor

"naturalnie: see a doctor."

Więcej częstych błędów

✓ Pokaż więcej błędów

Wrong: She has 16 years → She is 16 years old — wiek wyrażamy z be.

Wrong: Take a medicine → Take some medicine — medicine jest niepoliczalne.

Źródła, format CKE i materiały ZPE

PODSTAWA PROGRAMOWA MENMEN / zakres zgodny

Język angielski — poziom A2/B1. Zakres: słownictwo tematyczne, kolokacje i wyrażenia, rozumienie i użycie leksyki w kontekście.

FORMAT CKECKE / speaking + writing

Typowe użycie: wielokrotny wybór, kolokacje, uzupełnianie luk leksykalnych, krótka wypowiedź ustna na temat zdjęcia lub sytuacji.

MATERIAŁY ZPE — INTERAKTYWNE4 materiały

Diseases and SymptomsZPE · audio Doctor Internet Will See You NowZPE · materiał Medicinal PlantsZPE · materiał Informator maturalny — język angielski (formuła 2023)CKE · informator

Materiał MEN/ZPE, dostępny bezpłatnie.

zdrowiechoroby i medycyna naturalnaA2/B1 vocabulary

Źródła: MEN — podstawa programowa języka obcego nowożytnego; CKE — informator maturalny i arkusze egzaminacyjne; ZPE — materiały interaktywne dopasowane do tematu lekcji.

← Powrót do działu Następna lekcja →