Model przejścia demograficznego (5 faz) jako uproszczony schemat zmian urodzeń, zgonów i przyrostu naturalnego; eksplozja (fazy II–III) wynika głównie ze spadku zgonów, implozja (faza V) z niskiej dzietności i starzenia; rozpoznawanie fazy z relacji współczynników i dzietności (~2,1), z ograniczeniami: migracje i struktura wieku.