NexTutor
Dział ENG.1.5›Grammar: Present Perfect — wprowadzenie i markery czasowe

Grammar: Present Perfect — wprowadzenie i markery czasowe

Grammar corePresent PerfectIrregular verbs

Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością — działanie miało miejsce w przeszłości ale jego efekt jest ważny TERAZ. Kluczowe markery: for, since, already, just, yet, ever, never.

⏱ ~69 min
Grammar: Present Perfect — wprowadzenie i markery czasowe

Po tej lekcji będziesz umieć

Grammar corePresent PerfectIrregular verbs
Zaznacz, gdy opanujesz
  • zbudować zdanie w Present Perfect,
  • używać have / has + past participle,
  • rozpoznać trzecią formę czasowników nieregularnych,
  • stosować ever, never, already, yet i just,
  • odróżnić Present Perfect od Past Simple.

Po co Present Perfect na maturze?

Present Perfect pojawia się w dialogach, e-mailach, rozmowach o doświadczeniu, podróżach i osiągnięciach. CKE nie pyta o nazwę czasu — sprawdza, czy rozumiesz sens: doświadczenie, skutek teraz albo związek z teraźniejszością.

I have worked in a shop. (mam takie doświadczenie) vs I worked in a shop last summer. (konkretne wydarzenie w przeszłości)

Present Perfect bridge: past → now

Bridge past → now

Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością

PAST → NOW
Experience
I have worked in a café.
Result now
She has sent her CV.
Unfinished time
We have had three tests this week.

Kontrast: I have lost my keys. (teraz ich nie mam) vs I lost my keys yesterday. (ważny konkretny czas).

have / has + past participle

Affirmative
I/you/we/they have workedhe/she/it has worked

"She has worked here for a year."

Negative
I haven't workedshe hasn't worked

"She hasn't worked today."

Questions
Have you worked?Has she worked?

"Have you finished?"

Po have/has nie używamy Past Simple, tylko past participle: I have went ❌ → I have gone ✅

Regular and irregular past participles

Regular: work → worked → worked · help → helped → helped.

go → gonedo → donesee → seenwrite → writtenbe → beenhave → hadmake → madetake → taken
I have went there.
I have gone there.

po have/has → past participle (gone).

I have saw this film.
I have seen this film.

see → seen.

She have written a CV.
She has written a CV.

he/she/it → has.

ever / never / already / yet / just

ever / never
Have you ever…?I have never…

"Have you ever had a job interview?"

ever = pytanie o doświadczenie; never = brak.

already / just
I have already…I have just…

"I have just finished my homework."

already = już; just = przed chwilą.

yet
Have you … yet?I haven't … yet

"I haven't sent my CV yet."

yet = pytania i przeczenia, na końcu zdania.

Present Perfect vs Past Simple

Present Perfect = doświadczenie / skutek / związek z terazPast Simple = konkretny czas: yesterday, last year, in 2020, ago
I have worked there last summer.
I worked there last summer.

konkretny zakończony czas → Past Simple.

Did you ever be to London?
Have you ever been to London?

doświadczenie → Present Perfect.

Work experience phrases

  • I have worked as a shop assistant. · I have helped customers. · I have written a CV.
  • I have never had a job interview. · I have already applied for a summer job. · I haven't found a part-time job yet.

Present Perfect sentence builder

Infografika

Zbuduj zdanie w Present Perfect

Subject → have/has → past participle → time marker → sentence

1

Subject

She

2

have / has

has

3

Past participle

written

4

Time marker

already

5

Full sentence

She has already written her CV.

Pamiętaj: Drugi przykład: They → have → never had → a part-time job → They have never had a part-time job.

From grammar to exam answer

Od gramatyki do odpowiedzi

Grammar → phrase → sentence → exam answer

Zamień regułę w pełną wypowiedź

1experience
2have worked
3I have worked in a café.
4I have worked in a café, so I have some experience with customers.
1not yet
2haven't sent my CV yet
3I haven't sent my CV yet.
4I haven't sent my CV yet, but I'm going to do it this evening.

Present Perfect + kontekst = pełna odpowiedź, nie sama reguła.

Use it now: complete the sentences

Use it now: uzupełnij poprawną formą
  1. 1I have never ___ (work) in a restaurant.
  2. 2She has already ___ (send) her CV.
  3. 3Have you ever ___ (write) an application?
  4. 4We haven't ___ (find) a summer job yet.
"worked · sent · written · found"

Uwaga

Mini-matura

Zadanie 1 — luka gramatyczna

Complete with the correct form:

  1. I have never ___ (be) to a job interview.
  2. She has already ___ (write) her CV.
  3. Have you ever ___ (work) in a shop?
  4. They haven't ___ (send) the application yet.

Zadanie 2 — krótka wypowiedź (pisanie)

Write four sentences about your experience. Use: never, already, yet and one irregular past participle.

Mini-matura — modelowe odpowiedzi
✓ Pokaż modelowe odpowiedzi
Zadanie 1: 1 been · 2 written · 3 worked · 4 sent.
Zadanie 2: I have never had a part-time job. I have already written my CV, but I haven't sent it yet. I have also helped my uncle in his shop. I think this experience is useful.

Słownictwo

Kluczowe pojęcia

TerminDefinicja
Present PerfectCzas łączący przeszłość z teraźniejszością (have/has + III forma).
have / has + past participleKonstrukcja Present Perfect.
past participleTrzecia forma czasownika (III forma).
regular verbCzasownik regularny: III forma = -ed (worked).
irregular verbCzasownik nieregularny: własna III forma (write → written).
experienceDoświadczenie życiowe (kiedyś, bez podania kiedy).
result nowSkutek widoczny teraz → Present Perfect.
unfinished timeNiedokończony okres (this week, so far).
for„Od (jak długo)": for two years — okres trwania.
since„Od (kiedy)": since 2020 — punkt startu.
ever„kiedykolwiek" — w pytaniach o doświadczenie.
never„nigdy" — doświadczenie zerowe.
already„już" — coś się wydarzyło (wcześniej niż oczekiwano).
yet„jeszcze / już" — w przeczeniach i pytaniach.
just„właśnie / dopiero co" — niedawno zakończona czynność.
Present Perfect vs Past SimplePP: brak konkretnego kiedy; PS: określony zakończony czas.
work experienceDoświadczenie zawodowe (typowy kontekst PP).
time markerMarker czasu (ever, never, already, yet, just, for, since).

Checklist przed sprawdzianem

Sprawdź się przed sprawdzianem
  • Tworzę Present Perfect przez have/has + past participle.
  • Znam trzecią formę najważniejszych czasowników.
  • Używam ever w pytaniach, never bez dodatkowego przeczenia.
  • Nie łączę Present Perfect z last year / yesterday / ago.
  • Odróżniam already od yet.

Sprawdź gotowość

Utrwal materiał i sprawdź się — wybierz następny krok

Nauka języków

moduł

Ćwicz słownictwo, zwroty i komunikację w module Nauka języków.

Otwórz naukę języków

Sprawdzian

15–30 min

Sprawdź materiał z lekcji lub działu: vocabulary, grammar i krótkie odpowiedzi.

Zrób sprawdzian

Matura próbna

pełny arkusz

Przejdź do pełnej matury próbnej z angielskiego w formacie arkusza CKE.

Otwórz maturę próbną

Częste błędy

Częste błędy

Wrong: "I have went there"
I have gone there

"po have/has używamy past participle."

Wrong: "She have written a CV"
She has written a CV

"he/she/it → has."

Wrong: "I have worked there last summer"
I worked there last summer

"konkretny zakończony czas → Past Simple."

Wrong: "I haven't never had a job"
I have never had a job

"never już ma znaczenie przeczące."

Wrong: "Have you ever worked in shop?"
Have you ever worked in a shop?

"a przed rzeczownikiem policzalnym."

Wrong: "I didn't sent my CV yet"
I haven't sent my CV yet

"yet zwykle łączy się z Present Perfect."

Więcej częstych błędów
✓ Pokaż więcej błędów
Wrong: I have saw this film → I have seen this film — see → seen.
Wrong: She has finish already → She has already finished — already przed past participle.

Źródła, format CKE i materiały ZPE

PODSTAWA PROGRAMOWA MENMEN / zakres zgodny

Język angielski — poziom A2/B1. Zakres: środki językowe, poprawność gramatyczna, transformacje zdań, uzupełnianie luk.

FORMAT CKECKE / grammar + środki językowe

Typowe użycie: uzupełnianie luk, transformacje, wielokrotny wybór, rozpoznawanie poprawnej struktury gramatycznej.

MATERIAŁY ZPE — INTERAKTYWNE3 materiały
Have You Ever Won a Gold Medal? — PrzeczytajZPE · materiał (prostszy)Have You Ever Won a Gold Medal? — Sprawdź sięZPE · ćwiczenia (prostszy)Informator maturalny — język angielski (formuła 2023)CKE · informator

Materiał MEN/ZPE, dostępny bezpłatnie.

Present Perfectwprowadzenie i markery czasoweA2/B1 grammar

Źródła: MEN — podstawa programowa języka obcego nowożytnego; CKE — informator maturalny i arkusze egzaminacyjne; ZPE — materiały interaktywne dopasowane do tematu lekcji.

W tej lekcji

Postęp:6%

Na końcu lekcji czeka na Ciebie:

Nauka językówmodułMatura próbnaarkusz
← Poprzednia lekcjaNastępna lekcja →