Odporność nieswoista działa szybko i ogólnie: zatrzymuje patogeny barierami, usuwa je przez fagocytozę oraz uruchamia stan zapalny, gorączkę, interferony i dopełniacz — bez pamięci immunologicznej.

Odróżnić odporność nieswoistą od swoistej
szybka, ogólna, bez pamięci
Wskazać bariery ochronne
fizyczne, chemiczne, biologiczne
Opisać etapy fagocytozy
rozpoznanie → trawienie
Wyjaśnić stan zapalny i reakcje humoralne
zapalenie, gorączka, interferony, dopełniacz
Odporność nieswoista (wrodzona) to Twoja pierwsza i najszybsza obrona. Działa OD RAZU, OGÓLNIE (na wiele różnych patogenów) i BEZ pamięci immunologicznej. CKE lubi pytać o mechanizm: co uruchamia reakcję → jaki element działa → jaki jest skutek dla patogenu lub tkanki.
Nieswoista (wrodzona)
Działa OD RAZU, na wiele patogenów naraz; NIE tworzy pamięci; gotowa od urodzenia.
szybka, ogólna
Swoista (nabyta)
Rozwija się wolniej; celuje w KONKRETNY antygen; TWORZY pamięć immunologiczną (limfocyty).
precyzyjna, z pamięcią
Uwaga
„Nieswoista" NIE znaczy „słaba". Jest szybka i konieczna, ZANIM rozwinie się odpowiedź swoista. I uwaga: to NIE tylko bariery — fagocytoza, stan zapalny, gorączka, interferony i dopełniacz też należą do odporności nieswoistej.
Bariery :: skóra, śluz i rzęski, kwaśne pH, lizozym, mikrobiota — zatrzymują patogen przy wejściu Komórki żerne :: makrofagi i neutrofile pochłaniają i trawią drobnoustroje (fagocytoza) Reakcje i białka :: stan zapalny, gorączka, interferony, dopełniacz — o…
(green) Skóra :: Ciągły naskórek + keratyna + kwaśne pH utrudniają przyczepianie i wnikanie drobnoustrojów. :: fizyczno-chemiczna (blue) Śluz i rzęski :: Śluz wiąże pyły i drobnoustroje, rzęski przesuwają go ku gardłu → usunięcie z dróg oddechowych.
Rozpoznanie :: makrofag lub neutrofil rozpoznaje obcą cząstkę Pochłonięcie :: komórka otacza patogen błoną i wciąga go do wnętrza Trawienie :: patogen trafia do pęcherzyka z enzymami i zostaje strawiony Usunięcie i sygnał :: komórka usuwa resztki i może wyd…
Bodziec :: uszkodzenie tkanki lub wejście patogenu → uwolnienie mediatorów zapalenia Naczynia :: rozszerzenie naczyń (↑ przepływ krwi) i wzrost przepuszczalności ich ścian Objawy :: zaczerwienienie i ocieplenie (więcej krwi) + obrzęk i ból (osocze i ucisk) …
(amber) Gorączka :: Substancje pirogenne podnoszą nastawę termoregulacji → wyższa temperatura utrudnia namnażanie części patogenów i wzmacnia obronę. Bardzo wysoka/długa jest groźna.
(blue) Rozpoznaj mechanizm :: Wskaż, czy działa bariera, fagocytoza, zapalenie, interferony czy dopełniacz. :: identyfikacja (green) Porównaj :: Nieswoista vs swoista — szybkość, swoistość, pamięć.
:rule NIE: „odporność działa". TAK: „makrofag pochłania patogen i trawi go enzymami w pęcherzyku, dlatego liczba drobnoustrojów spada".
Czy reakcja jest szybka i ogólna (nieswoista), czy celowana (swoista)? Czy wymaga wcześniejszego kontaktu z antygenem?
sub :: Na maturze połącz element odporności z mechanizmem: bariera zatrzymuje, fagocyt pochłania, zapalenie sprowadza komórki, interferony ograniczają wirusy. sprawdzian :: Szybki test: bariery, fagocytoza, zapalenie, interferony, dopełniacz.
Po długiej antybiotykoterapii u pacjenta wzrosło ryzyko zakażeń jelitowych. W badaniu stwierdzono zmniejszenie liczebności naturalnej mikrobioty jelitowej.
Odporność nieswoista działa dopiero po drugim kontakcie. :: Działa OD RAZU, także przy pierwszym kontakcie.
Nieswoista :: od razu, ogólnie, bez pamięci Bariery :: skóra, śluz, pH, lizozym, mikrobiota Fagocyty :: pochłaniają i trawią Zapalenie :: sprowadza komórki obronne Interferony :: ograniczają wirusy Dopełniacz :: białka wspierają niszczenie
Materiały ZPE
4 materiałyW tej lekcji
Teoria
Zadanie
Powtórka
Źródła