Naucz się rozpoznawać poziomy bioróżnorodności, wyjaśniać mechanizm zagrożeń i dobierać realne metody ochrony do problemu.

Odróżnić różnorodność genetyczną, gatunkową i ekosystemową
poziomy
Wyjaśnić mechanizm zagrożenia (nie „człowiek niszczy")
zagrożenia
Odróżnić gatunek obcy od inwazyjnego
pojęcia
Odróżnić ochronę bierną/czynną oraz in situ/ex situ
ochrona
Dobrać metodę ochrony do konkretnego zagrożenia
dobór metody
Bioróżnorodność to nie tylko lista gatunków. To stabilność populacji, odporność ekosystemów i pula genów pozwalająca reagować na zmiany środowiska. Na maturze wraca w zadaniach o ochronie, gatunkach inwazyjnych, fragmentacji siedlisk i zmianach klimatu.
Im większa różnorodność biologiczna, tym zwykle większa odporność ekosystemu na zaburzenia.
To nie znaczy, że bogaty ekosystem jest niezniszczalny — ma po prostu więcej powiązań, alternatywnych zależności i większą pulę genetyczną.
Zapamiętaj
CKE punktuje KONKRET: nazwij poziom różnorodności i zagrożenie, wyjaśnij mechanizm skutku, dobierz metodę ochrony i uzasadnij. Ogólnik „trzeba chronić przyrodę" nie punktuje.
Genetyczna :: zmienność genów/alleli w obrębie jednego gatunku — umożliwia adaptację Gatunkowa :: liczba i udział różnych gatunków — wpływa na stabilność sieci zależności Ekosystemowa :: różnorodność siedlisk i ekosystemów — zwiększa liczbę nisz :warn Bioró…
Różne allele w populacji oznaczają, że osobniki różnie reagują na patogen albo zmianę środowiska. :rule Mała różnorodność genetyczna = wielu osobników ma tę samą słabość.
W odpowiedzi maturalnej bądź precyzyjny — zamiast „działalność człowieka szkodzi" nazwij konkretny mechanizm. Utrata i fragmentacja siedlisk :: podział siedliska → izolacja populacji Zanieczyszczenia :: spadek przeżywalności organizmów wód/gleby/powietrza …
Jeden duży las pocięty drogami i zabudową na małe płaty to nie tylko „mniej lasu". :key Fragmentacja: duże siedlisko → małe, izolowane płaty → mniejszy przepływ genów → większe ryzyko chowu wsobnego i losowego wymierania małych populacji.
Gatunek obcy :: Gatunek spoza naturalnego zasięgu — sam w sobie nie zawsze szkodliwy. :: nie zawsze problem Gatunek inwazyjny :: Gatunek obcy, który ROZPRZESTRZENIA SIĘ i szkodzi rodzimym gatunkom/ekosystemowi (konkurencja, drapieżnictwo, choroby); często …
Ochrona bierna :: Świadome OGRANICZENIE ingerencji — pozostawienie obszaru procesom naturalnym (np. las bez wycinki).
Metoda musi odpowiadać MECHANIZMOWI zagrożenia. :rule Zarastanie muraw → koszenie/wypas.
Wskaż konkretne zagrożenie (nie „człowiek"). Wyjaśnij mechanizm skutku (co konkretnie spada i dlaczego).
Różnorodność to tylko liczba gatunków. :: Obejmuje też poziom genetyczny i ekosystemowy.
:key Populacja płazów żyła na dużym mokradle. Po osuszeniu części terenu została podzielona na kilka małych, izolowanych grup, a liczba osobników spadła.
:idea Trzy poziomy: genetyczna / gatunkowa / ekosystemowa (nie tylko liczba gatunków). Nazwij mechanizm zagrożenia, nie „człowiek niszczy".
sub :: Przećwicz fragmentację siedlisk, gatunki inwazyjne, ochronę czynną, bierną, in situ i ex situ w stylu CKE. sprawdzian :: Szybki test: dobór metody ochrony do zagrożenia.
Materiały ZPE
4 materiałyMateriał z klas 1–4
Skąd znasz ten materiał
W tej lekcji
Teoria
Powtórka
Źródła