NexTutor
Dział MAT.M.3Własności funkcji — odczytywanie z wykresu

Własności funkcji — odczytywanie z wykresu

Klasa maturalnaMatura PPCzytaj wykres

W zadaniach z funkcji najpierw patrzysz na wykres jak na mapę: gdzie zaczyna się i kończy, gdzie przecina osie, gdzie rośnie, a gdzie maleje. Większość punktów tracisz nie przez trudne obliczenia, tylko przez zły odczyt końców przedziałów i wartości z osi.

⏱ ~25 min
Własności funkcji — odczytywanie z wykresu

Co CKE najczęściej sprawdza?

W zadaniach o funkcjach CKE często daje wykres i pyta nie o teorię, tylko o odczytanie informacji: podaj dziedzinę, zbiór wartości, miejsca zerowe, f(a)f(a), argumenty dla których f(x)=bf(x)=b, przedziały monotoniczności, wartość największą/najmniejszą, znak funkcji.

Poziom: matura podstawowa. Na PR te same odczyty wracają przy złożeniach, trygonometrii i analizie z pochodną.

Słownictwo

Co czytam z której osi?

Z osi xx (poziomej)Z osi yy (pionowej)
dziedzina — gdzie wykres istniejezbiór wartości — jakie yy są osiągane
miejsca zerowe — przecięcia z osią OXOXwartość największa/najmniejsza — najwyższy/najniższy yy
argumenty dla f(x)=bf(x)=bwartość f(a)f(a) (po znalezieniu x=ax=a)

Nie zgaduj z pamięci — w zadaniu z wykresem wszystko musi wynikać z obrazka.

Schemat odczytu

  1. Osie: pozioma to xx, pionowa to y=f(x)y=f(x).
  2. Dziedzina DfDf: dla jakich xx istnieje wykres (sprawdź końce — pełna/pusta kropka).
  3. Zbiór wartości ZfZf: jakie yy wykres osiąga.
  4. Miejsca zerowe: przecięcia z osią OXOX (to argumenty).
  5. f(a)f(a): znajdź x=ax=a, idź pionowo do wykresu, odczytaj yy.
  6. f(x)=bf(x)=b: znajdź wysokość y=by=b, odczytaj wszystkie xx przecięć.
  7. Monotoniczność: od lewej do prawej — w górę rośnie, w dół maleje.
  8. Znak: nad osią OXOXf(x)>0f(x)>0, pod osią → f(x)<0f(x)<0.

Przykład

Przykład maturalny — krok po kroku

Z wykresu odczytujemy: D f=[-3,5],\qquad Z f=[-2,3] f(x)=0 \iff x=-1\ \text{lub}\ x=4 \qquad f {\max}=3\ \text{dla}\ x=1,\quad f {\min}=-2\ \text{dla}\ x=5 f(x) 0 \iff x\in[-3,-1)\cup(-1,4) Uwaga: miejsca zerowe to argumenty x=-1 i x=4 (nie punkty (-1,0) , …

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Przykład

Typowe błędy, za które tracisz punkty

- Mylenie argumentu z wartością. f(2)=5 znaczy: dla x=2 wartość to 5 .

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Jak to wygląda na maturze?

Jeden wykres może sprawdzać kilka pojęć naraz: dziedzina, wartości, zera, f(a) , monotoniczność, znak. Klucz: czytaj z właściwej osi, pilnuj końców przedziałów i nie myl argumentu z wartością.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Dziedzina

Zbiór argumentów x, dla których funkcja w ogóle jest określona

Zbiór wartości

Zbiór wszystkich wyników y, które funkcja może przyjąć

Miejsce zerowe

Argument x, dla którego wykres przecina oś x, czyli f(x)=0

Monotoniczność

Informacja, gdzie funkcja rośnie, maleje albo jest stała

Wartość funkcji

Liczba y otrzymana po podstawieniu konkretnego argumentu x

Wartości dodatnie funkcji

Te fragmenty dziedziny, dla których wykres leży nad osią x

Materiały ZPE

3 materiały

Materiał z klas 1–4

Skąd znasz ten materiał

Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Matematyka PPCKE Informator maturalny: matematyka PPCKE arkusze maturalne — matematyka PPZPE: Matematyka