NexTutor
Dział MAT.M.6Matura próbna — zadania z wielomianów z arkuszy CKE

Matura próbna — zadania z wielomianów z arkuszy CKE

Klasa maturalnaMatura próbnaWielomiany / PR

W próbnej serii z wielomianów najważniejsze jest rozpoznanie typu zadania: wartość wielomianu, pierwiastek, rozkład, równanie albo nierówność. Nie zaczynaj od przypadkowych obliczeń — najpierw wybierz schemat.

⏱ ~21 min
Matura próbna — zadania z wielomianów z arkuszy CKE

Słownictwo

Co CKE najczęściej sprawdza?

Typ zadaniaNajlepszy ruch
„Oblicz W(2)W(-2)"podstawienie, uwaga na znaki
„Sprawdź, czy aa jest pierwiastkiem"policz W(a)W(a); W(a)=0W(a)=0?
„Rozwiąż W(x)=0W(x)=0"rozkład na czynniki
„Rozwiąż W(x)>0W(x)>0"rozkład + metoda przedziałów
„Wyznacz parametr, gdy aa jest pierwiastkiem"zapisz W(a)=0W(a)=0 i rozwiąż równanie z parametrem

Poziom: głównie PR (Bézout, Horner, pierwiastki wymierne, rozkład, nierówności wielomianowe).

Podstawa: pierwiastek → czynnik → rozkład

W(a)=0    a jest pierwiastkiem     (xa)W(x)W(a)=0 \iff a \text{ jest pierwiastkiem } \iff (x-a)\mid W(x)

Reszta z dzielenia przez xax-a to r=W(a)r=W(a) (twierdzenie Bézouta).

Wizualizacja· Rozpoznaj typ zadania z wielomianów
Drzewo decyzji — "Co jest w poleceniu?" rozgałęzia się na: oblicz W(a) (podstaw), a pierwiastkiem (W(a)=0), reszta (Bézout r=W(a)), rozwiąż W(x)=0 (rozkład), nierówność (metoda przedziałów)
Najpierw nazwij, czego chce polecenie: wartość → podstaw; pierwiastek → W(a)=0 i (x−a)|W; reszta → Bézout; równanie → rozkład na czynniki; nierówność → metoda przedziałów.

Przykład

Mini-arkusz — 5 zadań

Zadanie 1 (parametr). Liczba 22 jest pierwiastkiem W(x)=x3+ax24x4W(x)=x3+ax^2-4x-4. Wyznacz aa. Z W(2)=0W(2)=0:

8+4a84=04a4=0a=18+4a-8-4=0 \Rightarrow 4a-4=0 \Rightarrow a=1

(Klucz: zapis W(2)=0W(2)=0 — bez niego egzaminator widzi luźne rachunki, nie zastosowanie definicji.)

Zadanie 2 (reszta). Reszta z dzielenia W(x)=x32x+5W(x)=x3-2x+5 przez x2x-2:

r=W(2)=84+5=9r=W(2)=8-4+5=9

Zadanie 3 (rozkład + równanie). W(x)=x36x2+11x6W(x)=x3-6x^2+11x-6. Pierwiastek x=1x=1 (W(1)=0W(1)=0), dzielenie daje x25x+6=(x2)(x3)x2-5x+6=(x-2)(x-3):

W(x)=(x1)(x2)(x3),W(x)=0    x{1,2,3}W(x)=(x-1)(x-2)(x-3),\qquad W(x)=0 \iff x\in\{1,2,3\}

Zadanie 4 (nierówność). (x1)(x+2)(x4)0(x-1)(x+2)(x-4)\ge0. Pierwiastki 2,1,4-2,1,4; znaki ,+,,+-,+,-,+:

x[2,1][4,)x\in[-2,1]\cup[4,\infty)

Zadanie 5 (nierówność z pierwiastkiem podwójnym). (x1)2(x+2)(x4)0(x-1)^2(x+2)(x-4)\ge0. Miejsca zerowe: 2-2, 11 (krotność 2), 44. Przy x=1x=1 znak się nie zmienia. Siatka znaków:

(,2)(-\infty,-2)(2,1)(-2,1)(1,4)(1,4)(4,)(4,\infty)
++--++

Szukamy 0\ge0 → przedziały dodatnie plus wszystkie zera. Uwaga: x=1x=1 to punkt izolowany (tam W=0W=0, a wokół W<0W<0):

x(,2]{1}[4,)x\in(-\infty,-2]\cup\{1\}\cup[4,\infty)
Mini-check przed arkuszem
  • Kiedy zapisujesz W(a)=0?
  • Reszta z dzielenia W przez (x−3) to ile?
  • Pierwiastek 3 daje czynnik (x−3) czy (x+3)?
  • Po znalezieniu jednego pierwiastka — co dalej?
  • Nierówność wielomianowa: pierwiastki czy przedziały?

Odpowiedzi mini:

  1. gdy „aa jest pierwiastkiem" lub pytają o czynnik
  2. r=W(3)r=W(3) (twierdzenie Bézouta)
  3. (x3)(x-3)
  4. dziel i szukaj kolejnych pierwiastków
  5. przedziały (suma przedziałów z \cup)

Gdzie tracisz punkty (scoring): (1) zapis W(a)=0W(a)=0; (2) rozwiązanie równania względem parametru; (3) pełny rozkład, nie jeden pierwiastek; (4) w nierówności — przedziały, nie same zera.

Przykład

Typowe błędy, za które tracisz punkty

- Brak zapisu W(2)=0 . Bez niego egzaminator nie widzi zastosowania definicji pierwiastka.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Jak to wygląda na maturze?

Krótki zestaw spinający M. 6.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Zadanie z parametrem

Zadanie, w którym oprócz x występuje dodatkowa litera, np. a, i trzeba ją wyznaczyć z warunku

Warunek pierwiastka

Jeśli a jest pierwiastkiem wielomianu W, to zapisujemy W(a)=0

Czynnik wielomianu

Wyrażenie, przez które wielomian można podzielić bez reszty

Oś znaków

Rysunek lub tabela pokazująca, gdzie wielomian jest dodatni, ujemny albo równy zero

Dwumian Newtona

Wzór rozszerzony pozwalający rozwijać potęgi sumy, np. (a+b)ⁿ, z użyciem współczynników Newtona

Materiały ZPE

3 materiały
Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Matematyka PPCKE Informator maturalny: matematyka PPCKE arkusze maturalne — matematyka PPZPE: Matematyka