
malarstwo historyczne („Bitwa pod Grunwaldem”)
Jan Matejko (1838–1893) to najważniejszy polski malarz historyczny, twórca monumentalnych obrazów z dziejów Polski. W czasach zaborów, gdy Polski nie było na mapie, jego płótna podtrzymywały pamięć i ducha narodu.
Malował wielkie sceny z polskiej historii — „Bitwę pod Grunwaldem”, „Hołd pruski”, „Rejtana”, „Kazanie Skargi” czy „Konstytucję 3 Maja”. Cechowała go niezwykła dbałość o szczegół: stroje, zbroje i rekwizyty odtwarzał z historyczną wiernością, a obrazy pełne są symboli i ukrytych znaczeń.
Stworzył też „Poczet królów i książąt polskich” — cykl wizerunków władców, który do dziś kształtuje nasze wyobrażenie o nich. Jako dyrektor krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych wychował całe pokolenie artystów, wśród nich Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera.
Nazywany „malarzem dziejów Polski”, uczynił ze sztuki narzędzie pokrzepienia narodu. Pozostaje jednym z najważniejszych symboli polskiej kultury, a jego styl inspiruje do dziś.
