Henryk II

Henryk II Pobożny (ok. 1196/1207–1241) był księciem śląskim, który odziedziczył po ojcu potężne władztwo i marzenie o zjednoczeniu Polski. Jego panowanie było krótkie, a przerwała je bohaterska śmierć w starciu z Mongołami pod Legnicą.

Był synem Henryka Brodatego i świętej Jadwigi śląskiej. Po śmierci starszych braci pozostał jedynym dziedzicem, a w 1238 roku przejął po ojcu rozległe ziemie — Śląsk, Kraków i część Wielkopolski, czyli tzw. monarchię Henryków śląskich.

Kontynuował politykę ojca. Zabiegał o koronę królewską i dążył do scalenia podzielonego kraju — jako najpotężniejszy z ówczesnych Piastów był bliski tego celu. Wraz z żoną Anną, czeską księżniczką, wspierał życie religijne, sprowadzając na Śląsk franciszkanów i fundując kościoły.

Wszystko przerwał wielki najazd. W 1241 roku na ziemie polskie wtargnęli Mongołowie, siejąc spustoszenie. Henryk stanął na czele koalicji rycerstwa z wielu polskich księstw, wspartego przez rycerzy zakonnych, by zagrodzić najeźdźcom drogę.

Do decydującej bitwy doszło 9 kwietnia 1241 roku na polu pod Legnicą. Mimo męstwa obrońców starcie zakończyło się druzgocącą klęską. Sam książę zginął — według przekazów dostał się w ręce wroga i został ścięty.

Jego śmierć obrosła makabryczną legendą. Głowę księcia, nabitą na włócznię, Mongołowie pokazali załodze oblężonej Legnicy, wzywając ją do poddania. Ciało — bez głowy — miała rozpoznać na pobojowisku sama żona Anna; odciętej głowy nigdy nie odnaleziono.

Klęska pod Legnicą miała dalekosiężne skutki. Potężna monarchia Henryków śląskich rozpadła się, a jej ziemie synowie księcia podzielili na osobne księstwa. Marzenie o rychłym zjednoczeniu Polski runęło na dziesięciolecia. Henryk Pobożny pozostał w pamięci jako bohater i obrońca chrześcijaństwa, którego heroiczna śmierć przyniosła mu opinię męczennika.