Odżywianie mineralne roślin — składniki i niedobory
Jak roślina wykorzystuje składniki mineralne do budowy i regulacji procesów oraz jak rozpoznać niedobór po funkcji pierwiastka, chlorozie i miejscu objawu.
Po tej lekcji będziesz umieć
Odróżnić makroelementy od mikroelementów
ilość, nie ważność
Wskazać funkcje składników mineralnych
N, Mg, P, K, Fe
Powiązać niedobór z objawem
pierwiastek → funkcja → objaw
Wyjaśnić chlorozę
spadek ilości chlorofilu
Użyć mobilności pierwiastka
gdzie objaw
Zaplanować doświadczenie z pożywką
jeden czynnik
Po co roślinie składniki mineralne?
Roślina sama wytwarza związki organiczne w fotosyntezie, ale to nie znaczy, że wystarczy jej światło, woda i CO2. Jony mineralne z gleby są potrzebne do budowy komórek, syntezy białek, chlorofilu, ATP, kwasów nukleinowych i działania enzymów.
Makroelementy i mikroelementy
Makroelementy
Potrzebne w WIĘKSZYCH ilościach (np. N, P, K, Mg, Ca, S).
więcej
Mikroelementy
Potrzebne w MNIEJSZYCH ilościach (np. Fe, Mn, Zn, Cu, B, Mo).
mniej
Uwaga
MIKROELEMENT ≠ mniej ważny. Podział zależy tylko od ILOŚCI potrzebnej roślinie, a nie od znaczenia — mikroelementy są tak samo NIEZBĘDNE. Roślina pobiera pierwiastki jako JONY z roztworu glebowego, a nie „czyste atomy".
Pierwiastek → funkcja → objaw
(green) Magnez (Mg) :: Centralny atom chlorofilu → brak = chloroza, słabsza fotosynteza. :: chlorofil (blue) Azot (N) :: Aminokwasy, białka, kwasy nukleinowe → brak = zahamowany wzrost, żółkną starsze liście.
Chloroza
:key CHLOROZA to OBJAW (żółknięcie liści od spadku ilości chlorofilu), a NIE osobna choroba ani diagnoza jednego pierwiastka. Może wynikać z niedoboru RÓŻNYCH składników — m.
Miejsce objawu ma znaczenie
Pierwiastek MOBILNY :: Przenoszony ze starszych liści do młodych → objaw najpierw na STARSZYCH liściach (np. N, Mg).
Pożywka mineralna i doświadczenie
Pełna pożywka :: próba KONTROLNA Pożywka bez badanego pierwiastka :: próba BADAWCZA Obserwacja różnicy :: wzrost, barwa liści, intensywność fotosyntezy Wniosek :: rola badanego pierwiastka :idea Dobre doświadczenie zmienia JEDEN czynnik i kontroluje wszystk…
Zmienne w doświadczeniu
(blue) Niezależna :: To, co zmieniamy — obecność/brak badanego pierwiastka. :: przyczyna (green) Zależna :: To, co mierzymy — wzrost, barwa liści, fotosynteza.
Jak CKE pyta o niedobory?
(teal) Funkcja :: Jaką rolę pełni usunięty pierwiastek? :: co robi (blue) Objaw :: Czy objaw pasuje do funkcji pierwiastka?
Jak pisać odpowiedź, żeby dostać punkt?
:rule Niedobór [pierwiastka] powoduje [objaw], ponieważ [pierwiastek] uczestniczy w [procesie / związku]. Magnez jest składnikiem chlorofilu, więc jego brak ogranicza syntezę chlorofilu.
Sprawdź się przed odpowiedzią
Czy powiązałeś objaw z FUNKCJĄ pierwiastka (nie tylko podałeś nazwę)? Czy napisałeś, że mikroelementy są niezbędne (nie „mniej ważne")?
Sprawdź, czy umiesz połączyć składnik mineralny z objawem niedoboru
sub :: Przećwicz makroelementy, mikroelementy, chlorozę, mobilność pierwiastków i doświadczenia z pożywką mineralną. sprawdzian :: Szybki test: funkcje pierwiastków, chloroza, metodologia.
Mini-zadanie w stylu CKE
Rośliny hodowano w pełnej pożywce oraz w pożywce bez magnezu. U drugiej grupy zaobserwowano żółknięcie liści i spadek intensywności fotosyntezy.
Najczęstsze pułapki CKE
Mikroelementy są mniej ważne. :: Potrzebne w mniejszej ilości, ale niezbędne.
Powtórka w 30 sekund
Makro/mikro :: różni ILOŚĆ, nie ważność Mg :: chlorofil → chloroza N :: białka → wzrost Mobilny :: objaw na starszych Kontrola :: pełna pożywka
Materiały ZPE
3 materiałyW tej lekcji
Teoria
Zadanie
Źródła