NexTutor
Dział MAT.M.5Równania i nierówności kwadratowe — wszystkie metody

Równania i nierówności kwadratowe — wszystkie metody

Klasa maturalnaMatura PPParabola i znaki

W równaniach kwadratowych najpierw zdecyduj, czy szybciej działa rozkład na czynniki, wzory skróconego mnożenia czy delta. W nierównościach samo znalezienie pierwiastków nie wystarcza — trzeba jeszcze wybrać odpowiednie przedziały znaku.

⏱ ~25 min
Równania i nierówności kwadratowe — wszystkie metody

Słownictwo

Co CKE najczęściej sprawdza?

W równaniach i nierównościach kwadratowych ważniejsze od liczenia delty jest rozpoznanie najkrótszej metody.

Typ wyrażeniaNajszybsza metoda
x25x+6=0x2-5x+6=0rozkład na czynniki
x29=0x2-9=0wzór skróconego mnożenia
2x27x+3=02x^2-7x+3=0Δ\Delta (lub rozkład, jeśli widać czynniki)
x2+4x+4=0x2+4x+4=0kwadrat sumy (x+2)2=0(x+2)^2=0
x25x+6>0x2-5x+6>0miejsca zerowe + znak paraboli

Poziom: matura podstawowa + most do PR (parametry, większe tabele znaków).

Delta i pierwiastki

Δ=b24ac,x1=bΔ2a,x2=b+Δ2a(a0)\Delta=b2-4ac,\qquad x1=\frac{-b-\sqrt{\Delta}}{2a},\quad x2=\frac{-b+\sqrt{\Delta}}{2a}\quad(a\neq0) Δ>02 rozwiązania,Δ=01 podwoˊjne,Δ<0brak rzeczywistych\Delta>0 \Rightarrow 2\text{ rozwiązania},\qquad \Delta=0 \Rightarrow 1\text{ podwójne},\qquad \Delta<0 \Rightarrow \text{brak rzeczywistych}

Słownictwo

Schemat — równanie vs nierówność

Równanie: doprowadź do =0=0 → spróbuj rozkładu → jeśli nie, licz Δ\Delta → podaj pierwiastki.

Nierówność: doprowadź do jednej strony → znajdź miejsca zerowe → narysuj oś/parabolę → wybierz przedział po znaku:

Znak aaGdzie f>0f>0Gdzie f<0f<0
a>0a>0 (ramiona w górę)poza pierwiastkamimiędzy pierwiastkami
a<0a<0 (ramiona w dół)między pierwiastkamipoza pierwiastkami

Pierwiastki to dopiero punkty graniczne. W nierówności odpowiedzią jest przedział albo suma przedziałów — nie same pierwiastki.

Gdy Δ<0\Delta<0 (brak pierwiastków rzeczywistych) parabola nie przecina osi OXOX — znak funkcji jest stały: dla a>0a>0 jest f(x)>0f(x)>0 dla każdego xRx\in\mathbb{R}, a dla a<0a<0f(x)<0f(x)<0 dla każdego xx. W nierówności nie kończ na „brak pierwiastków" — podaj R\mathbb{R} albo \varnothing zależnie od znaku.

Wizualizacja· Pierwiastki dzielą oś na przedziały
Dwie parabole — dla a>0 (ramiona w górę) f>0 poza pierwiastkami i f<0 między (znak +/−/+), dla a<0 odwrotnie (znak −/+/−)
W nierówności wybierasz przedział po znaku funkcji. Dla a>0 funkcja jest dodatnia poza pierwiastkami, ujemna między; dla a<0 — na odwrót. Pierwiastki to tylko granice.

Przykład

Przykłady maturalne

Przykład 1 (podstawowy, a 0 ). x^2-5x+6\le0 .

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Przykład

Typowe błędy, za które tracisz punkty

- Pierwiastki jako odpowiedź nierówności. To tylko granice — wybierz przedział po znaku.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Jak to wygląda na maturze?

Klucz: równanie kończy się pierwiastkami, nierówność — przedziałem po analizie znaku paraboli. Pamiętaj o przypadku \Delta=0 i o tym, że znak a decyduje, gdzie funkcja jest dodatnia.

🔒 Zaloguj się, aby zobaczyć całość

Kluczowe pojęcia

Delta

Liczba Δ=b²−4ac, której znak mówi, ile rozwiązań ma równanie kwadratowe.

Pierwiastek równania

Taka wartość x, która po podstawieniu daje prawdziwą równość.

Nierówność kwadratowa

Nierówność z wyrażeniem ax²+bx+c, której rozwiązaniem zwykle jest przedział albo suma przedziałów.

Tabela znaków

Sposób sprawdzania, gdzie wyrażenie jest dodatnie, ujemne albo równe zero.

Rozkład na czynniki

Zamiana trójmianu na iloczyn nawiasów, dzięki której szybko widać miejsca zerowe.

Materiały ZPE

3 materiały
Źródła:MEN Podstawa programowa 2018: Matematyka PPCKE Informator maturalny: matematyka PPCKE arkusze maturalne — matematyka PPZPE: Matematyka